است و چون وصل كه خاموش‌كنندهء آتش عشق است مطلوب است ، انسان ملتفت و متوجه به صورت ذهنيهء آن شده و وقتى اثر مطلوب خارجى را در آن نمىبيند ، صورت ذهنيه دل او را ذوب و جگر او را گداخته مىنمايد و وقتى صورت ذهنيه با خارج مطابقت نمىكند ، سوزنده مىباشد . پس در تمام ناملايمات ، ادراك ملايم و سپس عدم آن ملايم - كه به معنايى كه گفتيم حظى از وجود دارد - تأثير مىنمايد . و الحاصل : مقبول در موضوعِ قابل كه بالقوه و بالشأن قابليت كمال را دارد ، نحوه‌اى از وجود را داراست گرچه آن مقبول مفقود شده باشد ، پس بين شاخ و بين بصر براى انسان فرق است ؛ چون فقدان شاخ تأثير ندارد به خلاف فقدان بصر كه تأثير دارد .